Η συγχώρηση που μας συνιστά ο Θεός είναι υπέροχη και ειρηνική, ακόμη και απελευθερωτική και εξυψωτική. Δεν έχει καμία σχέση με το να σφίγγουμε τα δόντια και να καταπίνουμε το κακό που έχουμε υποστεί, ούτε με σκηνοθετημένη γενναιοδωρία. Η αληθινή συγχώρηση διευρύνει την οπτική μας, ώστε να μπορούμε να αναγνωρίσουμε και να εκτιμήσουμε το σχέδιο του Θεού για εμάς προσωπικώς.
Οι υιοί του Ιακώβ αρχικά σκόπευαν να φονεύσουν(1) τον Ιωσήφ, αλλά αντ’ αυτού τον έριξαν σε έναν άδειο λάκκο(2) και εν συνεχεία τον πώλησαν ως σκλάβο από απληστία για κέρδος(3). Στην Αίγυπτο, φυλακίσθηκε λόγω των ηθικών του προτύπων(4). Αυτό δεν θα ήταν αρκετός λόγος για να πικραθεί ο Ιωσήφ;
Ο Ιωσήφ απελευθερώθηκε από τη φυλακή, επειδή ερμήνευσε το όνειρο του Φαραώ για επτά παχέα χρόνια και επτά ισχνά(5). Κατά τη διάρκεια των επτά παχέων ετών, αποθήκευσε τεράστιες ποσότητες σιτηρών(6). Κατά τη διάρκεια των επτά ισχνών ετών «η πείνα έγινε σε όλους τούς τόπους· σε ολόκληρη, όμως, τη γη τής Aιγύπτου, υπήρχε ψωμί»(7). Ο πατέρας Ιακώβ έστειλε τους υιούς του στην Αίγυπτο για να αγοράσουν σιτηρά, προκειμένου να ζήσουν και να μην πεθάνουν(8). Μετά την ολοκλήρωση της αγοράς, ο Ιωσήφ επέστρεψε τα χρήματα στους σάκους των αδελφών του(9). Την επόμενη φορά που αγόρασαν σιτηρά, τα αδέλφια του ήθελαν να πληρώσουν την τιμή αγοράς για την πρώτη αγορά σιτηρών. Ωστόσο, ο Ιωσήφ τους πρόλαβε: «Ειρήνη σε σας· μη φοβάστε· ο Θεός σας, και ο Θεός του πατέρα σας, σας έδωσε θησαυρό στα σακιά σας· το ασήμι σας ήρθε σε μένα»(10). Με δραματικό τρόπο, ο Ιωσήφ κατάφερε να φέρει ολόκληρη την οικογένειά του στην Αίγυπτο. Απεκαλύφθη στους αδελφούς του κλαίγοντας: «Εγώ είμαι ο Ιωσήφ ο αδελφός σας, τον οποίο πουλήσατε στην Αίγυπτο. Tώρα, λοιπόν, μη λυπάστε· ούτε να σας φανεί σκληρό, ότι με πουλήσατε εδώ· επειδή, για διατήρηση της ζωής με απέστειλε ο Θεός μπροστά σας. […] Tώρα, λοιπόν, δεν με αποστείλατε εσείς εδώ, αλλά ο Θεός· και με έκανε πατέρα στον Φαραώ, και κύριο ολόκληρου του παλατιού του, και άρχοντα ολόκληρης της γης τής Aιγύπτου»(11). Έκτοτε, ο Ιωσήφ παρείχε γενναιόδωρα για την ευρύτερη οικογένειά του. Αφού πέθανε ο πατέρας τους, Ιακώβ, τα αδέλφια του φοβήθηκαν την εκδίκησή του και ζήτησαν συγχώρηση: «Συγχώρεσε, παρακαλούμε, την αδικία των δούλων τού Θεού τού πατέρα σου. Και ο Ιωσήφ έκλαψε όταν του μίλησαν. […] Και Ιωσήφ τούς είπε: Μη φοβάστε· μήπως αντί τού Θεού είμαι εγώ: Eσείς θελήσατε κακό εναντίον μου· ο Θεός, όμως, θέλησε να το μεταστρέψει σε καλό, για να γίνει όπως σήμερα, ώστε να σώσει τη ζωή πολλού λαού»(12).
Για τον Ιωσήφ, η συγχώρηση ήταν χαρά: αν οι αδελφοί του δεν τον είχαν πωλήσει ως σκλάβο στην Αίγυπτο, δεν θα είχε ποτέ βγει σε όλη τη γη της Αιγύπτου, δεν θα είχε ποτέ καταφέρει να σώσει τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων με το σιτάρι που είχε αποθηκεύσει. Όταν οι αδελφοί του θέλησαν να πληρώσουν για το σιτάρι, δεν δέχθηκε χρήματα, αλλά θεώρησε την επανένωση με τους αδελφούς του ως ουράνια πληρωμή. Δεν πήρε καν τα εύσημα για την κρυφή επιστροφή των χρημάτων, αλλά εξήγησε ότι ήταν το δώρο του Θεού στους αδελφούς του. Όταν τους απεκαλύφθη, τους εξήγησε και εξέφρασε την εκτίμησή του για το σχέδιο του Θεού και τα καθήκοντα που του είχαν ανατεθεί(13). Ως εκ τούτου, δεν τους καταλόγισε τη σκληρή συμπεριφορά των αδελφών του. Το είδε ως μια θύρα μέσα από την οποία θα μπορούσε να γίνει ευλογία για την οικογένειά του και χιλιάδες άλλους ανθρώπους(14). Ο Ιωσήφ δεν εγκατέλειψε ποτέ αυτή την άποψη. Ακόμη και μετά τον θάνατο του πατέρα του, Ιακώβ, ο ίδιος επιβεβαίωσε στους αδελφούς του ότι, αν και είχαν ενεργήσει με κακή πρόθεση, ο Θεός του έδωσε την ευκαιρία να ευλογήσει πολλούς ανθρώπους με αυτό.
Αυτή η προοπτική δεν έχει σε καμία περίπτωση σκοπό να δικαιολογήσει, να υποβαθμίσει ή ακόμη και να υποστηρίξει το κακό. Όμως είναι απελευθερωτικό, όταν καλούμε τον Θεό στις δοκιμασίες μας και του δίνουμε την ευκαιρία να γίνει ευλογία για τους άλλους μέσα από τον πόνο μας. Δοκιμάστε το. Λάβετε μία συνειδητή απόφαση. Αξίζει τον κόπο.
(1) Γένεσις 37:17-21.
(2) Γένεσις 37:24.
(3) Γένεσις 37:26.
(4) Γένεσις 39:8-20.
(5) Γένεσις 41:29-30.
(6) Γένεσις 41:49.
(7) Γένεσις 41:54.
(8) Γένεσις 42:2.
(9) Γένεσις 42:25.
(10) Γένεσις 43:23.
(11) Γένεσις 45:4-8.
(12) Γένεσις 50:15-20.
(13) Συγκρ. Διδαχή και Διαθήκες 59:21.
(14) Συγκρ. Μωυσής 5:11.